Proces utrzymania urządzeń pomiarowych i technicznych w odpowiedniej kondycji jest zasadniczy dla zachowania ich dokładności i niezawodności w różnorakich zastosowaniach przemysłowych i laboratoryjnych. W praktyce znaczy to systematyczne sprawdzanie parametrów sprzętu oraz porównywanie ich z określonymi wzorcami, co umożliwia na identyfikację odchyleń od standardów. Wzorcowanie i kalibrowanie są procesami powiązanymi, lecz różniącymi się celami a także metodami działania.
Wzorcowanie polega na określeniu różnic pomiędzy wskazaniami urządzenia a wartościami odniesienia przy użyciu precyzyjnych przyrządów, jednakże kalibrowanie obejmuje implementację urządzenia w taki sposób, ażeby jego wskazania były zgodne z wymaganiami normatywnymi. Regularne wykonywanie tych czynności wpływa na wiarygodność pomiarów i umożliwia na ocenę jakości działania sprzętu w kontekście założeń technicznych i norm obowiązujących w danej branży.
Wzorcowanie i kalibrowanie stosowane są w wielu dziedzinach, od przemysłu chemicznego i spożywczego po elektrotechnikę i mechanikę precyzyjną. W sytuacji przyrządów pomiarowych takich jak wagi, ciśnieniomierze, termometry czy mierniki elektryczne konieczne jest zobowiązanie tolerancji dopuszczalnych odchyleń, które określają, czy urządzenie może być dalej użytkowane, czy wymaga regulacji. Proces wzorcowania opiera się na porównaniu wskazań z wartościami wzorcowymi uzyskanymi z etalonów, które mają znaną i potwierdzoną dokładność. Kalibrowanie jednakże może polegać na regulacji mechanicznej, elektronicznej albo programowej, ażeby skorygować różnice w pomiarach i zapewnić zgodność z wymaganiami określonymi w dokumentacji technicznej.
Znaczenie wzorcowania i kalibrowania obejmuje również aspekty powiązane z kontrolą jakości produkcji oraz bezpieczeństwem użytkowania urządzeń. Nieprawidłowe wskazania sprzętu pomiarowego mogą prowadzić do błędów w procesach technologicznych, przekłamań w badaniach laboratoryjnych albo niewłaściwej oceny parametrów materiałów i komponentów. Dlatego procedury te są na prawdę często ujęte w systemach zarządzania jakością i standardach branżowych, gdzie wymagane jest dokumentowanie rezultatów, określenie dat kolejnych przeglądów oraz prowadzenie rejestrów zgodności pomiarów z standardami. W znaczącej liczbie sytuacji niezbędne jest także stosowanie akredytowanych laboratoriów i przyrządów referencyjnych, które gwarantują powtarzalność i rzetelność procesu.
Praktyczne aspekty wzorcowania i kalibrowania obejmują przygotowanie urządzeń do pomiarów, identyfikację źródeł błędów, analizę wpływu warunków otoczenia a także stosowanie odpowiednich procedur technicznych. Istotne jest też dokumentowanie wykonanych działań i uzyskanych rezultatów w formie protokołów, co umożliwia na śledzenie historii urządzeń oraz planowanie kolejnych cykli serwisowych. Dzięki systematycznemu podejściu możliwe jest utrzymanie przyrządów w stanie umożliwiającym precyzyjne pomiary przez dłuższy czas, co ma znaczenie zarówno w eksploatacji przemysłowej, jak i w badaniach naukowych. W ten sposób wzorcowanie i kalibrowanie stają się integralną częścią utrzymania jakości, niezależnie od rodzaju stosowanego sprzętu.
Więcej: wzorcowanie testo 108.