W instalacjach przemysłowych sprężone powietrze pełni na prawdę bardzo często funkcję medium roboczego, którego parametry muszą odpowiadać wymaganiom podłączonych urządzeń. Zmiany ciśnienia, wydajności lub temperatury mogą wpływać na przebieg procesów, dlatego ocena pracy sprężarki powinna uwzględniać także warunki panujące w całej instalacji. W codziennej eksploatacji znaczenie mają najmniejsze elementy, które łatwo przeoczyć.
Przykładem jest stopniowe wydłużanie czasu napełniania zbiornika, częstsze przechodzenie urządzenia w tryb pracy pod obciążeniem albo pojawienie się wilgoci w miejscach, w których przedtem jej nie obserwowano. Pojedynczy sygnał nie przesądza o rodzaju błędy, ale może wskazywać na potrzebę dokładniejszej kontroli. Przeglądy sprężarek obejmują sprawdzenie stanu podzespołów, ocenę parametrów pracy a także kontrolę elementów eksploatacyjnych w zgodzie z dokumentacją techniczną. Warto a dodatkowo uwzględniać rzeczywistą liczbę godzin pracy, a nie tylko i wyłącznie czas, jaki upłynął od poprzedniej kontroli. Urządzenie działające sporadycznie w niewielkim warsztacie pracuje w innych ustaleniach niż sprężarka obsługująca kilka linii produkcyjnych. Różnice dotyczą także liczby cykli rozruchowych, poziomu obciążenia i warunków otoczenia. Zebrane podczas kolejnych sprawdzeniu informacje pozwalają określić, czy obserwowane zmiany są jednorazowe, czy tworzą powtarzalny wzorzec.
Na stan techniczny sprężarki wpływa sporo elementów, które nie za każdym razem są bezpośrednio związane z mechanizmem sprężającym. Duże znaczenie ma sposób doprowadzania powietrza, ponieważ zanieczyszczenia mogą stopniowo ograniczać drożność filtrów i podmieniać warunki pracy urządzenia. Istotne pozostają także chłodzenie oraz odprowadzanie kondensatu, czyli wody powstającej w trakcie sprężania i ochładzania powietrza. O ile wilgoć nie jest usuwana w zgodzie z wymaganiami instalacji, może gromadzić się w zbiorniku, przewodach i innych elementach układu. W urządzeniach wykorzystujących olej trzeba kontrolować jego poziom, stan oraz ewentualne ślady wycieków. Warto także zwracać uwagę na nietypowe drgania i zmiany dźwięku, ponieważ mogą one wskazywać na zużycie części, poluzowanie mocowań lub nieprawidłową pracę napędu. Nie należy jednakże zaraz przypisywać każdego objawu dokładnie określonej awarii. Podobne symptomy mogą mieć kilka przyczyn, a ich rozpoznanie wymaga odpowiednich pomiarów. Serwis sprężarek powietrza może obejmować zarówno czynności wynikające z harmonogramu eksploatacji, jak i sprawdzenia wykonywane po zauważeniu nieprawidłowości. Zakres prac uzależniony jest od konstrukcji urządzenia, wymogów producenta a także warunków, w jakich jest ono użytkowane. Przy kształtowaniu kontroli trzeba też uwzględnić dostęp do części i możliwość wyłączenia maszyny z pracy. W niektórych instalacjach konieczne jest wcześniejsze przygotowanie zastępczego źródła sprężonego powietrza, aby ograniczyć wpływ postoju na wykonywane zadania.
Nieprawidłowości w działaniu układu mogą wymagać regulacji, wymiany zużytych części lub bardziej rozbudowanych prac technicznych. Naprawa kompresorów powinna być poprzedzona postanowieniem źródła kłopotu, ponieważ objawy widoczne w trakcie pracy nie za każdym razem wskazują na uszkodzony detal. Spadek ciśnienia może wynikać z nieszczelności przewodów, nieprawidłowego działania zaworu, zabrudzenia filtra lub niewystarczającej wydajności urządzenia w stosunku do obowiązującego zapotrzebowania. Jeżeli silnik pobiera więcej energii niż zwykle, należy sprawdzić warunki obciążenia, stan napędu i parametry zasilania, zamiast ograniczać się do konwersji przypadkowych podzespołów. Po ustaleniu przyczyny określa się zakres prac a także testuje, czy uszkodzenie nie wpłynęło na współpracujące elementy. W sytuacji części mechanicznych znaczenie mają między innymi luzy, stan powierzchni roboczych i jakość uszczelnień. Przy problemach z automatyką konieczna może być kontrola czujników, przewodów elektrycznych, zabezpieczeń a także ustawień sterownika. Po wykonaniu naprawy ocenia się działanie urządzenia w różnych ustaleniach obciążenia, jeżeli już przewiduje to zakres przeprowadzonych prac. Istotne jest także zestawienie uzyskanych rezultatów z parametrami wymaganymi dla danego modelu. Sam fakt, że sprężarka ponownie się uruchamia, nie znaczy jeszcze, że wszystkie przyczyny wcześniejszej nieprawidłowości zostały usunięte. Dlatego dokumentowanie stworzonych czynności i wyników pomiarów ma znaczenie przy późniejszej ocenie stanu technicznego.
W sytuacji starszych urządzeń, których wybrane podzespoły wykazują znaczne zużycie, analizowanym rozstrzygnięciem może być regeneracja sprężarek. Jej przebieg zależy od rodzaju konstrukcji oraz stanu elementów po demontażu. Prace mogą obejmować czyszczenie części, pomiary, obieg zużytych komponentów, sprawdzenie powierzchni współpracujących i ponowny montaż zespołu. Oczywiście nie każdy szczegół nadaje się jednak do odnowienia. O ile występują głębokie uszkodzenia, odkształcenia lub zużycie przekraczające dopuszczalne wartości, konieczna może być wymiana części lub całego podzespołu. O zakresie prac decydują wyniki oględzin i pomiarów, a nie tylko wiek urządzenia czy liczba przepracowanych godzin. Przy ocenie opłacalności bierze się pod uwagę koszt potrzebnych części, czas realizacji, przewidywany okres kolejnej eksploatacji oraz konsekwencje przestoju. Znaczenie moraz przystępność dokumentacji i elementów zamiennych. Po zakończeniu regeneracji urządzenie wymaga testom zgodnej z charakterem wytworzonych prac, w tym sprawdzenia parametrów, szczelności i poprawności działania. W późniejszym użytkowaniu przydatne są zapisy dotyczące temperatury, ciśnienia, częstotliwości uruchomień a także zużycia materiałów eksploatacyjnych. Jeśli warunki pracy zmieniają się w zależności od pory dnia lub obciążenia produkcji, pomiary warto przeanalizować w porównaniu do tych różnic. Umożliwia to uniknąć błędnych wniosków opartych na pojedynczym odczycie i ułatwia rozpoznanie, czy źródłem problemu jest stan samej sprężarki, sposób jej sterowania czy charakterystyka instalacji pneumatycznej.
Sprawdź: sieć sprężonego powietrza.